Vergunning controleren: zo check je een platform bij AFM, ESMA en FSMA

Waarom je dit zelf controleert

Een platform dat op zijn eigen website claimt “vergund” of “gereguleerd” te zijn, is daarmee nog niet gecontroleerd door jou. Die claim kan verouderd zijn, kan over een ander onderdeel van het bedrijf gaan, of kan gewoon onjuist zijn. Een vergunning staat altijd in een openbaar register van een toezichthouder, en dat register is de enige plek waar je met zekerheid kunt nagaan of de vergunning er is, voor welke activiteiten die geldt en welke toezichthouder hem heeft verleend. Dat opzoeken kost een paar minuten en is onafhankelijk van wat een platform zelf op zijn site schrijft.

Het Europese register: ESMA

Sinds de Europese crowdfundingverordening geldt één Europees vergunningstype voor crowdfundingdienstverleners: de ECSP-vergunning. Een platform met die vergunning staat in het centrale register dat de Europese toezichthouder ESMA bijhoudt. Daarin vind je de naam en rechtsvorm van het platform, zijn LEI-nummer, de handelsnaam en het internetadres waaronder het actief is, en welke nationale toezichthouder de vergunning heeft verleend. Dit register wordt regelmatig bijgewerkt en is de eerste plek om te checken bij een platform dat zijn vergunning na de invoering van de verordening heeft gekregen.

Staat een platform niet in dit register, dan betekent dat niet automatisch dat het ongeregeld is: het kan nog onder een ouder nationaal regime vallen, of het heeft inderdaad geen vergunning. Daarvoor kijk je verder in de nationale registers hieronder.

Het Nederlandse register: AFM

De Nederlandse toezichthouder AFM houdt een eigen register van crowdfundingplatformen bij. Dat register bevat vergunningen en ontheffingen die zijn verleend onder het oude nationale regime, van vóór de ingang van de Europese verordening. Je vindt er de naam van het platform, het KvK-nummer, het adres, het soort vergunning of ontheffing en de activiteiten die zijn toegestaan.

Belangrijk is de grens in de tijd: nieuwe ECSP-vergunningen die zijn afgegeven na 10 november 2021 staan niet in dit nationale AFM-register, maar in het Europese ESMA-register hierboven. Een platform dat je niet terugvindt in het AFM-register kan dus alsnog gewoon vergund zijn, maar dan via de Europese route. Check in dat geval altijd ook het ESMA-register voordat je concludeert dat een platform niet vergund is.

Het Belgische register: FSMA

Voor beleggers in België is er de lijst van de FSMA, de Belgische toezichthouder, met crowdfundingdienstverleners die in België een vergunning hebben onder de Europese verordening. Die lijst toont de bedrijfsnaam, het ondernemingsnummer, de rechtsvorm en het adres van elk vergund platform. De FSMA verwijst voor de volledige, Europese lijst zelf ook door naar het ESMA-register: voor een platform dat niet in België zelf is gevestigd maar wel actief op de Belgische markt, is het ESMA-register dus de bredere bron.

Zo zoek je een platform op

Begin met het ESMA-register: dat is het meest volledige en actuele register voor elk platform met een Europese vergunning, ongeacht in welk land je woont of waar het platform is gevestigd. Zoek op de naam van het platform of op zijn handelsnaam, en controleer of het internetadres in het register overeenkomt met de site waar je daadwerkelijk wilt investeren: platforms met vergelijkbare namen bestaan, en een vergunning van het ene bedrijf zegt niets over een ander bedrijf met een soortgelijke naam.

Vind je het platform niet in het ESMA-register, kijk dan in het AFM-register als het om een Nederlands platform gaat, of in de FSMA-lijst als het om een in België vergund platform gaat. Blijft een platform in geen van de drie registers te vinden, dan heeft het platform op het moment van zoeken geen geldige crowdfundingvergunning voor de activiteit die het aanbiedt, hoe de site zichzelf ook presenteert. Zoek in dat geval ook na of het platform misschien onder een ander soort vergunning valt, bijvoorbeeld als beleggingsonderneming, want crowdlending is niet de enige vergunningscategorie die een financieel platform kan hebben.

Wat een treffer in het register niet zegt

Een vergunning in een van deze registers bevestigt dat een platform aan de regels van zijn toezichthouder moet voldoen en daar toezicht op krijgt. Het zegt niets over hoeveel risico de leningen op dat platform met zich meebrengen, hoe goed de spreiding is die je er kunt bereiken, of hoe het platform in de praktijk omgaat met een wanbetaling. Die vragen beantwoordt de vergunning niet; die beantwoord je door de voorwaarden en het informatieblad van een aanbieding te lezen, niet door alleen een naam in een register te herkennen.